IX. ULUSLARARASI GÜNEŞ SAATİ VE VI. KEZ YERKÜRENİN ÇEVRESİNİ HESAPLAMA ETKİNLİĞİ YOĞUN KATILIMLA BAŞLADI

Hava şartlarının elverişli olduğu ülke ve illerdeki katılımcıların eş zamanlı olarak yürüttüğü “IX. Uluslararası Güneş Saati ve VI. Kez Yerkürenin Çevresini Hesaplama Etkinliği” kapsamında, 23 Mart itibarıyla ilk ölçümler gerçekleştirilmeye başlandı.

Hava muhalefeti nedeniyle sahada gözlem yapamayan il ve ülkelerdeki katılımcılar ise çevrim içi platformlarda bir araya geldi. İnteraktif olarak gerçekleştirilen toplantılarda; organizasyonun bilimsel, akademik, entelektüel, tarihsel ve teknik boyutlarına ilişkin kapsamlı bilgi ve deneyim paylaşımı yapıldı.

Farklı Ülkelerden ve Üniversitelerden Güçlü Katılım

Geniş bir uluslararası katılıma sahne olan etkinliğin açılış programında alanında uzman çok sayıda isim yer aldı. Açılış konuşmalarında;

• Prof. Dr. Bilal GÜNEŞ – Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dekanı
• Prof. Dr. Mustafa BÖYÜKATA – Yozgat Bozok Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü
• Doç. Dr. Zeynel Abidin YILMAZ – Kilis 7 Aralık Üniversitesi Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölüm Başkanı
• Doç. Dr. Serkan DÜZGÜN – Birleşik Krallık (İskoçya'dan bağlandı ve bulunduğu yerdeki güneş saatleri ile ilgili çok önemli tarihi bilgiler ve görsellerini aktardı.))
• Müslim ELİTOK – Almanya Hamburg Başkonsolosluğu Türk Kültürü Öğretmeni
• Muhammed Ali SAVAŞ – Bartın Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM)

yer aldı.

Etkinliğin açılış konuşmasını gerçekleştiren Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Bilal GÜNEŞ, katılımcıları selamlayarak güneş saatlerinin tarihsel ve bilimsel önemine değindi. GÜNEŞ, güneş saatlerinin insanlık tarihindeki en eski zaman ölçüm araçlarından biri olduğunu belirterek, bu sistemin Güneş’in gökyüzündeki hareketine bağlı olarak oluşan gölgeler aracılığıyla zamanı belirlediğini ifade etti.

Güneş saatlerinin Eski Mısır, Babil, Yunan ve Roma uygarlıklarında yaygın olarak kullanıldığını vurgulayan GÜNEŞ; yatay, dikey ve ekvatoral güneş saatlerinin bilimsel gelişimde önemli rol oynadığını dile getirdi. Elektrik gerektirmemesi ve doğrudan doğa olaylarına dayanmasının önemli bir avantaj olduğunu belirten GÜNEŞ, buna karşın bulutlu havalarda ve gece saatlerinde kullanılamamasının bir sınırlılık oluşturduğunu ifade etti.

Konuşmasının devamında GÜNEŞ, güneş saati ve gölge ölçümleri kullanılarak Yerküre’nin çevresinin nasıl hesaplanabildiğine değinerek, bu yöntemin yaklaşık 2200 yıl önce Eratosthenes tarafından geliştirildiğini belirtti. Mısır’daki Asvan (Syene) ve İskenderiye şehirleri arasında yapılan ölçümlerle Yerküre’nin çevresinin büyük bir doğrulukla hesaplandığını aktaran GÜNEŞ, Eratosthenes’in yaz gündönümünde gerçekleştirdiği gözlemler sonucunda iki şehir arasındaki gölge açısı ve mesafeyi kullanarak Yerküre’nin çevresini yaklaşık 40 bin kilometre olarak hesapladığını, modern ölçümlerin de bu değere oldukça yakın sonuçlar verdiğini ifade etti.

Bilimin temelinde gözlem ve akıl yürütmenin yer aldığını vurgulayan GÜNEŞ, bu tür etkinliklerin özellikle öğrencilerin bilimsel düşünme becerilerini geliştirmesi açısından büyük önem taşıdığını belirtti. Günümüzde de benzer yöntemlerin eğitim ve bilimsel çalışmalarda uygulandığını ifade eden GÜNEŞ, katılımcıların bu etkinlik sayesinde teorik bilgiyi pratikle deneyimleme fırsatı bulacağını dile getirdi.

Açılış konuşmalarının ardından çevrim içi canlı yayınlarla yurt içi ve yurt dışındaki gözlem noktalarına bağlanılarak eş zamanlı bilgi alışverişi ve veri değerlendirmesi gerçekleştirildi.

Bilim Tarihine Yolculuk

Almanya ve Birleşik Krallık (İskoçya) başta olmak üzere farklı ülkelerden ve Türkiye’nin dört bir yanından katılımın sağlandığı etkinlik, ölçümlerin yanı sıra bilim tarihine de ışık tuttu.

Akıl Yürütme Topluluğu Akademik Danışmanı Doç. Dr. İbrahim YÜKSEL ile Akıl Yürütme Topluluğu Kurucu Başkanı Muhammed Ali SAVAŞ, katılımcılara güneş saatlerinin tarihsel gelişimi ve Yerküre’nin çevresinin ölçülme yöntemleri hakkında tarihi ve teknik bilgiler aktardı.

Program, organizasyona destek veren üniversite ve fakülte yönetimleri ile yurt içi ve yurt dışından ölçümlere katılarak bilime katkı sunan tüm katılımcılara teşekkür edilmesiyle sona erdi.